Dochodzenie roszczeń przez obligatariuszy gdy nie działa administrator zabezpieczeń

Głównym zadaniem Administratora zabezpieczeń jest wykonywanie praw i obowiązków w imieniu własnym, lecz na rzecz wierzycieli – obligatariuszy. Wobec powyższego jest on uprawniony do podejmowania wszystkich tych czynności, które mogą dokonywać wierzyciele emitenta w związku z brakiem realizacji zobowiązań wynikających z emisji obligacji.

Często jednak bywa tak, że Administrator zabezpieczeń nie został ustanowiony przez emitenta lub mimo, iż został ustanowiony to nie spełnia swojej roli.

Na czym więc polega dochodzenie należności z ustanowionych zabezpieczeń? Mówiąc o zabezpieczeniu roszczeń z obligacji, najczęściej słyszy się o tzw. trzech siódemkach (choć formalnie nie stanowią one zabezpieczenia roszczeń, ale sposób egzekucji wierzytelności)

Dłużnik poddaje spółkę egzekucji na podstawie art. 777 par. 1 pkt 5 k.p.c. w akcie notarialnym, do określonej kwoty, co do obowiązku zapłaty na rzecz wierzyciela wszelkich kwot pieniężnych wymagalnych do zapłaty przez emitenta, które będą wynikały z obligacji posiadanych przez obligatariuszy, w szczególności zobowiązania do zapłaty oprocentowania i należności głównej. Oświadczenie o poddaniu się egzekucji przez emitenta służy często ułatwieniu realizacji ustanowionych właściwych zabezpieczeń np. w postaci zastawu rejestrowego czy hipoteki.

Po spełnieniu szczególnych warunków wynikających z aktu notarialnego (przeważnie jest to wezwanie emitenta do zapłaty w określonym terminie), wierzyciel może zwrócić się do sądu z wnioskiem o nadanie na przedmiotowy akt notarialny – klauzuli wykonalności.

Po uzyskaniu tytułu wykonawczego (którym jest akt notarialny z nadaną klauzulą wykonalności), wierzyciel może udać się do komornika sądowego z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego przeciwko emitentowi. Poddanie się przez emitenta egzekucji na podstawie art. 777 par. 1 pkt 5 k.p.c. do określonej w akcie notarialnym kwoty, umożliwia wierzycielowi wskazanie praktycznie jakiegokolwiek majątku emitenta, z którego ma być prowadzona egzekucja.

Niestety tu należy wspomnieć, że poddanie się przez dłużnika egzekucji z art. 777 par. 1 pkt 5 k.p.c. chroni interesy obligatariusza o tyle o ile emitent faktycznie posiada majątek, który obligatariusz mógłby następnie na skutek przeprowadzonego postepowania egzekucyjnego spieniężyć a także o ile ustanowione zabezpieczenia mają realną wartość.

W takiej sytuacji (a także po upewnieniu się, że emitent nie posiada innego majątku poza tym objętym zabezpieczeniami) obligatariusz powinien rozważyć dochodzenia należności od Członków Zarządu emitenta (który przeważnie jest spółką z ograniczona odpowiedzialnością).

Zgodnie z art. 299 § 1 k.s.h. jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, członkowie zarządu odpowiadają solidarnie za jej zobowiązania.

Członek zarządu może się uwolnić od odpowiedzialności, o której mowa w § 1 , jeżeli wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym samym czasie wydano postanowienie o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo o zatwierdzeniu układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu, albo że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło nie z jego winy, albo że pomimo niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewydania postanowienia o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego albo niezatwierdzenia układu w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia układu wierzyciel nie poniósł szkody.

Kierując więc do sądu pozew z art. 299 ksh konieczne jest wcześniejsze ustalenie czy Członkowie Zarządu emitenta nie zgłosili we właściwym czasie wniosku o otwarcie restrukturyzacji, czy o ogłoszenie upadłości spółki.

Postępowanie przeciwko Członkom Zarządu emitenta jest jednak dość kosztowne, wiąże się z koniecznością uiszczenia opłaty od pozwu w wysokości 5% wartości przedmiotu sporu i złożone – bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika raczej trudne do skutecznego przeprowadzenia.

Istnieją również inne drogi odzyskania swoich należności z obligacji (także te na ścieżce karnej czy z majątku emitenta nie objętego zabezpieczeniami). Ich wybór jest jednak uzależniony od wielu czynników i zawsze musi być wyborem indywidualnym co do konkretnej sprawy.

adw. Judyta Garwacka – Polisiak

Raczyński Skalski & Partners, Radcowie Prawni Adwokaci Sp.p.

www.rsplegal.pl