Czy zasady wywłaszczenia są korzystne dla przedsiębiorców?

Zdaniem przedsiębiorców w przepisach prawa polskiego brak jest zapisu, który mógłby zagwarantować pełną naprawę szkody, jaką powoduje wywłaszczenie nieruchomości. Firmy chcą, aby zostały stworzone narzędzia umożliwiające im domaganie się odszkodowania za szkody wyrządzone przez legalne wywłaszczenie.

Zdaniem właścicieli przedsiębiorstw obecne prawo nie daje im możliwości uzyskania pełnego odszkodowania za szkody, jakie wyrządza wywłaszczenie nieruchomości, zwłaszcza pod budowę dróg i autostrad. Jest to powodem kłopotów finansowych wielu firm. Według przepisów właścicielom przedsiębiorstw przysługuje odszkodowanie tylko za wywłaszczenie nieruchomości bez uwzględnienia innych szkód w postaci poniesionych strat i utraconych korzyści. Dodatkowo od kwoty odszkodowania firma musi zapłacić podatek dochodowy i podatek VAT.

Odszkodowanie powinno obejmować szkody powstałe na skutek wywłaszczenia nieruchomości, zwłaszcza te, które powstały z powodu przerwy w działaniu i przeniesienia przedsiębiorstwa w inną lokalizację. To sprecyzowanie da wywłaszczonym gwarancję uznania szkód, które są bezsprzeczne i są wynikiem dezorganizacji pracy spowodowanej przeniesieniem przedsiębiorstwa w inne miejsce.

Według Konstytucji wywłaszczenie jest możliwe tylko wtedy, gdy dokonywane jest na cele publiczne i odpowiednim odszkodowaniem.

Przepisy prawne mówią też, że wywłaszczenie własności nieruchomości użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego, może odbyć się za odszkodowaniem wynoszącym równowartość tych praw. Decyzja o wywłaszczeniu jest podejmowana przez organ administracji publicznej.

Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej jest uregulowana w ustawie o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którą odszkodowanie należy się jedynie za prawa rzeczowe. Odszkodowanie to nie uwzględnia szkód, które wynikają z zakłócenia działalności gospodarczej.

Oznacza to, że prawo polskie nie umożliwia odzyskania pełnego odszkodowania za szkody, jakie może spowodować wywłaszczenie.

Te rozwiązania naruszają regulacje wielu umów popierających inwestycje. Jedną z nich jest ochrona przed wywłaszczeniem przez państwo przyjmujące inwestycję bez słusznego i uczciwego odszkodowania.

Międzynarodowe trybunały arbitrażowe podkreślają też, że wywłaszczenie nie ogranicza się do praw rzeczy Na gruncie prawa międzynarodowego, pojęcia „własności” nie można zawężać do rzeczy tylko i wyłącznie materialnych.

Joanna Walerowicz
www.gazetafinansowa.net