Skąd pozyskać pieniądze na finansowanie firmy?

Finansowanie działalności gospodarczej wyłącznie z własnej kieszeni ma dużo zalet i jedną dużą wadę: ogranicza możliwości rozwoju. Do szybkiego rozwoju firmy  konieczne są dodatkowe środki, które można spożytkować na zapewnienie płynności finansowej lub inwestycje. Kredyt w banku jest najpewniejszą, ale tylko jedną z wielu możliwości zdobycia dodatkowych pieniędzy.

Kredyt

Kredyt na firmę to najłatwiej dostępna forma dofinansowania. Banki oferują osobne kredyty na bieżącą działalność firmy, rozwój oraz inwestycje, uzależniając ich warunki od oceny firmy i historii jej relacji z bankiem. To czy i w jakiej formie zostanie przyznany zależy od aktualnej kondycji firmy, okresu i typu działalności. Warto jednak zauważyć, że największe szanse na otrzymanie kredytu z banku mają firmy obecne na rynku przez określony czas, zazwyczaj wynoszący co najmniej 24 miesiące, oraz prowadzące uproszczoną księgowość.

– Przy wyborze oferty kredytowej warto zwrócić uwagę na wysokość prowizji przygotowawczej, czyli kwoty naliczanej jednorazowo przy podpisywaniu umowy kredytowej. Jeśli jest uwzględniona, zazwyczaj wynosi około 1 proc. kwoty kredytu – radzi (tu stanowisko). – Kolejnymi kwestiami do rozważenia są marża oraz ubezpieczenia, które podnoszą koszty zobowiązania. Z punktu widzenia przedsiębiorcy ważna jest również szybkość otrzymania decyzji (nawet w 24h) oraz czas oczekiwania na pieniądze od  momentu podpisania umowy kredytowej – dodaje Marcin Grabiszewski, Dyrektora Departamentu Rozwoju Produktów Biznesowych w Banku BGŻ BNP Paribas

Przedsiębiorca posiadający rachunek w banku, który potrzebuje stosunkowo niewielkiej kwoty na sfinansowanie bieżącej działalności, może rozważyć otwarcie tzw. linii kredytowej, czyli wzięcie kredytu w rachunku bieżącym. Zobowiązanie tego typu w dużej mierze przypomina debet, co oznacza, że pieniądze są dostępne w zasadzie od ręki, bez konieczności przechodzenia formalności związanych z oceną zdolności kredytowej. Powstałe w ten sposób zadłużenie jest na bieżąco pokrywane ze środków wpływających na konto.

Kredyt na rachunku bieżącym może pomóc w razie niewielkich i przejściowych problemów z płynnością finansową firmy. Jeśli jednak z pomocą banku chcemy rozwinąć działalność, warto rozważyć kredyt inwestycyjny, przeznaczony na zakup sprzętu czy nieruchomości. Jego otrzymanie zazwyczaj wiąże się z koniecznością wniesienie wkładu własnego, przedstawienia biznesplanu związanego z kwotą, o którą się staramy, a  także ustalenia zabezpieczeń kredytu. Zobowiązania inwestycyjne zazwyczaj są długoterminowe – ich spłata może trwać nawet 25 lat.

Private equity

Właściciele prywatnych firm mogą zabiegać o wsparcie w funduszach private equity, które inwestują w przedsiębiorstwa nie notowane na giełdzie. Wsparcie tego typu jest przyznawane nie na start, ale rozwój firmy z pewnym dorobkiem. W przeciwieństwie do kredytu, inwestycja nie jest równoznaczna z długiem. Przedsiębiorca nie musi spłacić pieniędzy, które otrzymał, w zamian za co dzieli się z inwestorem udziałami, które ten z czasem może odsprzedać z zyskiem. W tym kontekście wzrost firmy jest sytuacją w pełni pożądaną dla obu stron.

Środki pozyskane z funduszy private equity można przeznaczyć na przykład na zwiększenie kapitału, rozwój innowacji  czy dokonania przejęć, a więc dowolny cel, który inwestor uzna za warty wsparcia. Przyjęcie takiej pomocy zazwyczaj oznacza zgodę na długoletnie zaangażowanie inwestora w działalność przedsiębiorstwa, włącznie z jego udziałem w bezpośrednim zarządzaniu firmą.

Venture capital

Inwestycje venture capital stanowią część private equity i są skierowane do firm o wysokim stopniu innowacyjności, znajdujących się na wczesnym etapie rozwoju (startup, seed). W związki z tym są obarczone sporym ryzykiem inwestycyjnym, ale dają szansę na uzyskanie dużych zysków w przyszłości. Ceną za wsparcie ze strony funduszy VC jest zgoda na ich duży udział inwestora we wspomnianych zyskach lub wręcz przekazanie części firmy w jego ręce. Ponieważ fundusze venture capital powstały z myślą o inwestycjach w firmy na bardzo wczesnym etapie rozwoju, oferują stosunkowo niewielkie środki na start, zazwyczaj nie przekraczające 1 mln zł.

Fundusze venture capital można podzielić na grupy, wśród których wyróżniamy fundusze 3.1, KFK, Micro VC i VC. W dwóch pierwszych przypadkach pozyskanie inwestora jest łatwiejsze, ale trwa długo, a kwoty są niższe. Poza tym, fundusze 3.1 i KFK inwestują wyłącznie w polskie firmy, więc jeśli mamy zamiar rozwijać działalność za granicą, lepiej spróbować sił w VC lub Micro VC.

Zwrócenie się o pomoc do funduszy venture capital ma wiele zalet, wśród których można wymienić zwiększenie kapitału, prestiżu i uzyskania wsparcia od partnera z większym biznesowym doświadczeniem. Trzeba jednak pamiętać, że zgoda na inwestycje oznacza przekazanie inwestorowi częściowej kontroli nad firmą oraz udziałów, które z  czasem mogą zwielokrotnić swoją wartość, na czym przy sprzedaży traci przedsiębiorstwo, zmuszone odkupić je drożej. Czas pozyskiwania funduszy VC również bywa długi (trwa nawet rok), co może zaważyć na losie młodej firmy.

Aniołowie biznesu

Współpraca  z aniołami biznesu ma wiele wspólnego z korzystaniem z funduszy typu VC lub private equity, z jedną zasadnicza różnicą. Aniołowie to inwestorzy nieformalni i osoby prywatne, natomiast pozostali oferują zinstytucjonalizowane formy wsparcia finansowego. Anioł biznesu, który zdecyduje się zainwestować w  firmę, wkłada w nią nie tylko swoje pieniądze, ale również doświadczenie, zdolności i kontakty, które mogą przyczynić się do jej rozwoju. W zamian oczekuje objęcia części udziałów lub akcji.

Ponieważ wsparcie pochodzi od osób prywatnych, jest zazwyczaj niższe niż to oferowane przez innych inwestorów, ale aniołów biznesu łatwiej skłonić do wsparcia małego, nietypowego projektu w bardzo wczesnej fazie rozwoju pod warunkiem, że uda się przekonać ich do pomysłu. Indywidualne podejście niesie za sobą pewnie konsekwencje – inwestor prywatny prawdopodobnie zechce zasiadać w radzie nadzorczej firmy i mieć udział w ustalaniu jej strategii biznesowej.

Dotacje unijne

Alternatywą dla wsparcia od prywatnych inwestorów są dotacje z Unii Europejskiej, przyznawane w ramach programów ogólnych oraz lokalnych, w porozumieniu z poszczególnymi samorządami. – To forma pomocy bezzwrotnej, choć często, zwłaszcza gdy mowa o dużych kwotach, obwarowanej wieloma warunkami. Jednym z nich jest konieczność wniesienia wkładu własnego, w wysokości od 15 do 50 proc. proc. kwoty, o którą ubiega się firma – mówi ekspert ds. pozyskiwania funduszy unijnych Krzysztof Mnich.

Dotacja może przyjąć formę pieniędzy wpłacanych na konto jednorazowo lub w transzach, co zazwyczaj dotyczy pomocy nie przekraczającej 50 tys. zł. Przy większych kwotach dotacja często przyjmuje formę refundacji, co oznacza, że warunkiem uzyskania dofinansowania jest przedstawianie rachunków na dotowane prace lub urządzenia.

Dotacje można zdobyć na założenie nowej działalności lub rozwinięcie obecnej, przy czym w pierwszym wypadku możliwości i szanse na pozytywne rozpatrzenie wniosku są znacznie większe. Osoba chcąca założyć firmę z dotacji unijnych może być czyimś pracownikiem, ale nie może prowadzić działalności gospodarczej na rok przed złożeniem wniosku. Przedsiębiorcy chcący wspomóc dotacjami własną, już istniejącą firmę mogą to zrobić tylko, jeśli pieniądze posłużą zwiększeniu jej innowacyjności. Nie można więc ubiegać się o dotację np. na polepszenie warunków pracy czy remont siedziby, ale Unia może sfinansować zakup patentów czy maszyn, które pozwolą usprawnić technologię produkcji.

Wysokość dotacji różni się w zależności od programu, celu czy stopnia innowacyjności przedsięwzięcia. Zakładający nową, jednoosobową działalność dowolnego typu mogą liczyć maksymalnie na około 20 tys. zł.

Zdobycie dotacji jest możliwie na drodze udziału w konkursach, ogłaszanych w zasadzie przez cały czas na stronach lokalnych i krajowych podmiotów. Ogłoszenia o aktualnych naborach wniosków znaleźć można na stronie www.funduszeeuropejskie.gov.pl.